Một website có giao diện đẹp chưa chắc mang lại trải nghiệm sử dụng tốt. Website Usability là tính năng giúp đánh giá trang web có dễ hiểu, dễ thao tác và hỗ trợ người dùng hoàn thành mục tiêu hay không. Trong bài viết này, hãy cùng Nhân Hòa tìm hiểu các tiêu chí quan trọng để đánh giá và cải thiện tính khả dụng của website, giúp trang web của bạn hoạt động tối ưu hơn.

Website Usability là gì?
Website Usability (tính khả dụng của website) là mức độ dễ dàng mà người dùng có thể hiểu, sử dụng và hoàn thành mục tiêu trên một trang web. Web có usability tốt giúp người dùng nhanh chóng tìm được thông tin, thực hiện thao tác và xử lý vấn đề mà không gặp trở ngại không cần thiết.
Vì sao cần đánh giá tính khả dụng của trang web
Việc đánh giá Usability Website giúp doanh nghiệp phát hiện những điểm khiến người dùng khó sử dụng website, chẳng hạn như điều hướng phức tạp, nút chức năng khó nhận biết, biểu mẫu quá dài hoặc thông báo lỗi không rõ ràng.
Về bản chất, tính dễ sử dụng tập trung vào một câu hỏi đơn giản: Người dùng có thể hoàn thành việc họ muốn làm trên website một cách dễ dàng hay không?
Phân biệt Website Usability và thiết kế UX/UI
Tính khả dụng của web, UX và UI có liên quan mật thiết với nhau nhưng không đồng nghĩa. Usability Website đo lường mức độ dễ sử dụng của một trang web, trong khi UX/UI là quá trình thiết kế toàn diện cả trải nghiệm và giao diện trực quan.
>>> Xem thêm: Kích thước website chuẩn UI/UX là bao nhiêu?
Các tiêu chí đánh giá Website Usability
Để đánh giá một website có dễ sử dụng hay không, doanh nghiệp cần tập trung vào 6 nhóm tiêu chí cơ bản dưới đây:
Điều hướng rõ ràng, dễ tìm thông tin
Điều hướng rõ ràng trên web (hay còn gọi là Web Navigation) là hệ thống các liên kết, menu, thanh tìm kiếm và breadcrumbs giúp người dùng di chuyển mượt mà và tìm thấy nội dung họ cần một cách nhanh chóng.

Giao diện và bố cục nhất quán
Giao diện và bố cục nhất quán trên web là việc duy trì sự đồng bộ về kiểu dáng, màu sắc, phông chữ và vị trí các thành phần (như menu, tiêu đề, chân trang) trên tất cả các trang của website nhằm tạo sự quen thuộc và dễ sử dụng cho người dùng.
Nội dung dễ đọc, dễ hiểu
Nội dung trên website cần được trình bày theo cách giúp người dùng quét và nắm bắt thông tin nhanh. Tiêu đề rõ ràng, trình bày văn bản ngắn gọn, dùng từ ngữ đơn giản và phân chia bố cục rõ ràng để phù hợp với thói quen đọc lướt của người dùng.
Đặc biệt với các trang có mục tiêu chuyển đổi, thông tin về sản phẩm, giá, điều kiện sử dụng hoặc bước thanh toán cần được thể hiện rõ ràng, tránh khiến người dùng phải tự suy đoán.
Thao tác đơn giản, phản hồi rõ ràng
Đây là yếu tố cốt lõi giúp tối ưu hóa trải nghiệm người dùng, giảm tỷ lệ thoát trang và tăng tỷ lệ chuyển đổi. Các tác vụ phổ biến như tìm kiếm, đăng ký, đăng nhập, gửi biểu mẫu hoặc mua hàng nên yêu cầu số bước hợp lý.
Sau mỗi thao tác, website cũng cần đưa ra phản hồi phù hợp. Chẳng hạn, sau khi gửi biểu mẫu thành công cần có thông báo xác nhận; khi người dùng nhấn một nút, trạng thái tương tác cần đủ rõ để họ biết thao tác đã được ghi nhận.
Hạn chế và khắc phục lỗi thường gặp
Không phải mọi thao tác của người dùng đều chính xác. Website có usability tốt cần dự đoán những lỗi phổ biến và hướng dẫn cách xử lý. Ví dụ, khi nhập sai email hoặc bỏ trống trường bắt buộc, thông báo nên chỉ rõ lỗi nằm ở đâu và cần sửa như thế nào thay vì chỉ hiển thị một thông báo chung chung như “Có lỗi xảy ra”.
Tối ưu trên nhiều thiết bị
Người dùng có thể truy cập website bằng máy tính, điện thoại hoặc máy tính bảng. Vì vậy, nội dung, nút bấm, biểu mẫu và các thành phần tương tác cần có tính năng tương thích, sử dụng phù hợp trên từng kích thước màn hình. Không chỉ kiểm tra web có hiển thị đúng hay không, doanh nghiệp cũng cần xem xét người dùng có dễ đọc, chạm, cuộn và hoàn thành tác vụ trên thiết bị đó hay không.

Cách kiểm tra và cải thiện Website Usability
Đánh giá usability không nhất thiết phải bắt đầu bằng một hệ thống kiểm thử phức tạp. Doanh nghiệp có thể bắt đầu từ những tác vụ người dùng thường xuyên thực hiện trên website.
Bước 1: Xác định các tác vụ quan trọng
Liệt kê những hành động chính của người dùng trên web như: tìm sản phẩm, xem thông tin dịch vụ, đăng ký, gửi liên hệ hoặc hoàn tất đơn hàng... để xác định các tác vụ quan trọng.
Bước 2: Thực hiện dùng thử như một người dùng mới
Kiểm tra xem người dùng có dễ dàng xác định bước tiếp theo hay phải suy đoán. Đặc biệt chú ý những điểm khiến họ phải quay lại, tìm kiếm nhiều lần hoặc thực hiện quá nhiều thao tác.
Bước 3: Kiểm tra các điểm dễ gây lỗi
Rà soát menu, liên kết, biểu mẫu, CTA, thông báo lỗi và các bước chuyển đổi. Đồng thời kiểm tra trải nghiệm trên nhiều thiết bị khác nhau và trình duyệt phổ biến.
Bước 4: Ưu tiên xử lý điểm gây trở ngại lớn
Không cần thay đổi toàn bộ website cùng lúc. Nên ưu tiên những vấn đề trực tiếp cản trở người dùng hoàn thành mục tiêu, sau đó tiếp tục theo dõi và tối ưu.
Đối với doanh nghiệp xây dựng website mới, việc xác định yêu cầu về usability ngay từ giai đoạn thiết kế giúp hạn chế phải sửa đổi cấu trúc và trải nghiệm sau khi trang web đã vận hành. Đây cũng là một trong những yếu tố cần được cân nhắc cùng với cấu trúc nội dung, giao diện, khả năng phản hồi và mục tiêu chuyển đổi.
>>> Xem thêm: Quy trình thiết kế website chuẩn cho doanh nghiệp từ A-Z

Những lưu ý khi cải thiện Website Usability
Khi cải thiện Website Usability, doanh nghiệp nên chú ý tới những yếu tố sau:
- Ưu tiên vấn đề ảnh hưởng đến tác vụ chính: Tập trung trước vào những điểm khiến người dùng khó tìm thông tin, đăng ký, liên hệ, mua hàng hoặc hoàn thành mục tiêu.
- Không chỉ thay đổi giao diện: Một website đẹp hơn chưa đồng nghĩa với dễ sử dụng hơn. Cần xem xét cả cấu trúc thông tin, điều hướng, thao tác và cách phản hồi.
- Giữ lại những yếu tố người dùng đã quen thuộc: Không nên thay đổi menu, vị trí nút hoặc cách tương tác chỉ để tạo sự khác biệt nếu cách hiện tại vẫn hoạt động tốt.
- Kiểm tra sau khi cải thiện: Thử lại các tác vụ quan trọng trên desktop và mobile để đảm bảo thay đổi mới không tạo ra vấn đề khác.
- Cải thiện từng vấn đề và theo dõi kết quả: Không cần chỉnh sửa toàn bộ website cùng lúc. Ưu tiên các điểm có tác động lớn và đánh giá hiệu quả trước khi tiếp tục tối ưu.
Câu hỏi thường gặp về Website Usability là gì?
Website đẹp có đồng nghĩa với tính khả dụng tốt không?
Không. Giao diện đẹp chỉ là một phần của trải nghiệm. Website vẫn có thể có usability thấp nếu người dùng khó tìm thông tin, khó thao tác hoặc không biết cách xử lý khi xảy ra lỗi.
Tính khả dụng có ảnh hưởng đến SEO không?
Usability không phải là một chỉ số SEO độc lập. Tuy nhiên, website dễ sử dụng có thể hỗ trợ người dùng tiếp cận và tương tác với nội dung thuận lợi hơn, qua đó góp phần cải thiện trải nghiệm tổng thể của website.
Website Usability được đo lường bằng những chỉ số nào?
Có thể đánh giá thông qua tỷ lệ hoàn thành tác vụ, thời gian hoàn thành, tỷ lệ lỗi, số bước thực hiện và mức độ hài lòng của người dùng. Tùy mục tiêu website, doanh nghiệp có thể kết hợp nhiều chỉ số để có đánh giá toàn diện.
Lời kết
Website Usability phản ánh mức độ dễ hiểu, dễ thao tác và hoàn thành mục tiêu của người dùng trên web. Đánh giá đúng các tiêu chí về điều hướng, nội dung, thao tác, xử lý lỗi và khả năng sử dụng trên nhiều thiết bị giúp doanh nghiệp xác định điểm cần cải thiện và tối ưu trải nghiệm hiệu quả.




