Google Penguin là gì? Cách xử lý “dính” thuật toán chim cánh cụt

Google Penguin (thuật toán chim cánh cụt) để đánh giá và xử lý các liên kết không tự nhiên (backlink spam) nhằm cải thiện chất lượng kết quả tìm kiếm. Khi mới ra mắt, thuật toán này đã ảnh hưởng tới hơn 3% kết quả tìm kiếm toàn cầu, khiến nhiều website spam liên kết bị tụt hạng đáng kể. Để hiểu rõ hơn Penguin là gì, khắc phục như thế nào nếu dính thuật toán này, cùng tìm hiểu ngay!

1. Google Penguin là gì?

Thuật toán Google Penguin dùng để phát hiện và xử lý những website sử dụng liên kết không tự nhiên hoặc kỹ thuật SEO “mũ đen” thao túng thứ hạng trên kết quả tìm kiếm. Ra mắt 24/04/2012, thuật toán này nhắm trực tiếp vào các hồ sơ backlink và nếu bị google phát hiện lượng backlink không tự nhiên, website của bạn sẽ bị tụt hạng.

Theo ước tính từ Google, phiên bản Penguin đầu tiên đã ảnh hưởng tới khoảng 3,1 % các truy vấn tìm kiếm tiếng Anh và các bản cập nhật sau như Penguin 2.0 cũng tác động lên tới khoảng 2,3 % truy vấn. Điều này cho thấy mức độ lan rộng của thuật toán đối với thứ hạng tìm kiếm thực tế trên Google.

>>> Xem thêm: Hummingbird là gì? Cách tối ưu web với thuật toán chim ruồi

2. Lịch sử các bản cập nhật của thuật toán Penguin 

Thuật toán này đã trải qua nhiều lần cập nhật chính, mỗi phiên bản đều góp phần cải thiện khả năng nhận diện các liên kết không tự nhiên và gia tăng chất lượng trải nghiệm người dùng. Tính đến nay, thuật toán này đã trải qua 5 lần cập nhật chính, cụ thể:

• Penguin 1.0 (24/4/2012): Phiên bản đầu tiên, ảnh hưởng khoảng 3,1% truy vấn, tập trung xử phạt backlink spam và anchor text tối ưu quá mức.

• Penguin 1.1 (26/5/2012): Cải thiện khả năng phát hiện liên kết xấu, tác động khoảng 0,1% truy vấn.

• Penguin 2.0 (22/5/2013): Mở rộng phạm vi xử lý spam sâu hơn trong website, ảnh hưởng khoảng 2,3% truy vấn.

• Penguin 2.1 (4/10/2013): Tăng độ chính xác khi đánh giá hồ sơ liên kết, tác động khoảng 1% truy vấn.

• Penguin 3.0 (17/10/2014): Tiếp tục làm mới dữ liệu và giảm ảnh hưởng của backlink kém chất lượng, ảnh hưởng hơn 1% truy vấn.

• Penguin 4.0 (23/9/2016): Được tích hợp vào thuật toán cốt lõi của Google, hoạt động theo thời gian thực, giúp website phục hồi nhanh hơn sau khi xử lý liên kết xấu (Google không công bố tỷ lệ truy vấn bị ảnh hưởng).

>>> Xem thêm: Google Pigeon là gì? 5 điều về thuật toán ảnh hưởng Local SEO

3. Các tiêu chí Google Penguin kiểm tra và website bị ảnh hưởng

Penguin nhìn vào hồ sơ backlink và phạt hoặc giảm giá trị các liên kết thiếu tự nhiên này. Cụ thể:

3.1. Những yếu tố Google Penguin đánh giá

Google Penguin tập trung vào các yếu tố liên quan đến liên kết và những dấu hiệu spam, bao gồm:

• Backlink không tự nhiên (Link schemes): Các liên kết được đặt hàng loạt hoặc sắp đặt cố ý để thao túng thứ hạng chứ không xuất hiện tự nhiên trong nội dung.

• Spam liên kết (Link spam): Liên kết đến từ các trang chất lượng thấp như site spam, thư mục kém, hoặc từ các mạng trang web được dùng chỉ để tạo liên kết

• Anchor text tối ưu hóa quá mức: Việc lặp lại các văn bản neo chứa từ khóa chính quá nhiều lần cho thấy nỗ lực thao túng thuật toán.

• Link từ các nguồn chất lượng thấp: Backlink từ các link farm (mạng liên kết chất lượng thấp), các thư mục spam, blog cá nhân chất lượng kém hay trang chuyên bán backlink đều bị đánh giá thấp hoặc phạt.

3.2. Google Penguin nhắm đến những đối tượng nào?

Google Penguin không nhắm tới website “ít backlink”, mà nhắm tới những hành vi xây dựng liên kết bất thường hoặc lạm dụng backlink, chẳng hạn như:

• Website backlink kém chất lượng / link farm: trang chỉ tồn tại để đặt hoặc bán liên kết.

• Website tạo liên kết tự động: Các backlink được xây dựng bằng công cụ tự động, không có dấu hiệu con người xem và đánh giá nội dung.

• Website có liên kết tăng đột ngột bất thường: Sự tăng trưởng backlink đột biến không đi kèm sự kiện tự nhiên thường bị Penguin nghi ngờ là thao túng.

• Trang tin tức / báo chí bán liên kết: Các trang chỉ dùng mục đích “bán backlink” hoặc không kiểm soát chất lượng liên kết thường bị giảm thứ hạng hoặc mất trust.

• Liên kết từ footer hoặc sidebar quá mức: Liên kết đặt trong khu vực footer hoặc sidebar khắp trang web với từ khóa lặp lại cũng có thể bị coi là spam.

4. Website dính phạt Google Penguin? Hình phạt và nhận biết thế nào?

Một trang web được coi là “dính phạt Google Penguin” khi thuật toán của Google phát hiện các liên kết trỏ về site đó không tự nhiên, spam hoặc thao túng thứ hạng. Lúc này website sẽ:

• Traffic đột ngột giảm mạnh: Một trong những dấu hiệu rõ nhất là lượng truy cập tự nhiên (organic traffic) từ Google giảm đáng kể mà bạn không tự thay đổi nội dung hay tối ưu kỹ thuật. Theo ghi nhận thực tế từ nhiều website bị Penguin phạt, mức giảm traffic do thuật toán này có thể rơi vào khoảng ~30-70% so với trước đó.

• Rớt hạng hàng loạt từ khóa: Nhiều từ khóa quan trọng đột ngột rời khỏi trang 1 hoặc thậm chí top 100 (mất hoàn toàn vị trí hiển thị).

• Tăng backlink nhưng thứ hạng không cải thiện: Nếu bạn đầu tư xây backlink mới mà thứ hạng không tăng hoặc còn tụt thêm, có thể Google đã vô hiệu hóa backlink cũ và mới vì cho là spam.

• Website mất index một số URL: Một số trang có thể bị Google ngừng index, dù trước đó chúng vẫn được index bình thường và bạn không tự gắn thẻ noindex.

5. Cách khắc phục khi website bị dính thuật toán Google Penguin

Khi website bị Penguin “xử lý”, bạn cần chủ động xử lý hồ sơ backlink và tối ưu liên kết để Google hiểu rằng bạn đã sửa lỗi và website không còn sử dụng chiến thuật spam link nữa. Cụ thể:

5.1. Kiểm tra & phân tích hồ sơ backlink (Audit Backlink)

Xác định backlink có vấn đề (spam, không tự nhiên) bằng công cụ SEO chuyên sâu như: Ahrefs, SEMrush, Google Search Console (GSC). Việc này giúp bạn biết cần loại bỏ những link nào để giảm “ánh mắt” của Penguin. 

5.2. Áp dụng kỹ thuật Disavow

Google cung cấp công cụ Disavow link trong Google Search Console để báo cho Google bỏ qua các backlink kém chất lượng. Sau khi xác định backlink spam, bạn có thể đưa chúng vào file disavow.txt và gửi lên Google để thuật toán bỏ qua những liên kết đó thay vì đánh giá chúng là phần của website.

Lưu ý quan trọng:

• Google xử lý file này tự động và không hoàn nguyên, nếu bạn disavow nhầm backlink tốt, liên kết đó sẽ không còn giá trị trong xếp hạng.

•  Sau khi gửi file, thường mất 1-3 tuần để Google xử lý và bắt đầu nhìn thấy tác động tích cực.

>>> Hướng dẫn chi tiết: Cách Disavow link với Google Disavow Tool

5.3. Loại bỏ backlink xấu trực tiếp khi có thể

Nếu bạn phát hiện các backlink xấu từ những trang web spam hoặc không liên quan, nên liên hệ trực tiếp với quản trị web đó để yêu cầu gỡ các liên kết này. Trong nhiều trường hợp, bạn có thể tự gỡ nếu quản trị của bạn có quyền kiểm soát.

5.4. Khắc phục lỗi trong Google Search Console

Nếu bạn nhận phạt thủ công, GSC sẽ hiện cảnh báo và bạn có thể gửi “Request Review” (yêu cầu xem xét lại) sau khi sửa lỗi. Việc này giúp Google biết bạn đã nỗ lực khắc phục và xem xét phục hồi thứ hạng.

Cách xử lý:

• Sửa tất cả backlink xấu (gỡ/ disavow).

• Vào GSC → Manual Actions → “Request Review” (Yêu cầu xem xét lại).

• Mô tả chi tiết những gì bạn đã làm để khắc phục và gửi cho Google.

5.5. Xây dựng hệ thống liên kết chất lượng

Sau khi loại bỏ backlink xấu, bạn nên tập trung vào:

• Backlink tự nhiên từ các trang uy tín từ các website trong ngành, diễn đàn liên quan, link trang báo, guest post theo chủ đề đúng ngành.

• Liên kết đúng ngữ cảnh với nội dung của bạn

• Backlink nội bộ hợp lý (internal link)

5.6. Kiểm tra và loại bỏ các liên kết quảng cáo kém chất lượng

Một số liên kết quảng cáo trỏ ra ngoài có thể gây gánh nặng cho hồ sơ backlink. Khi bị Penguin phạt, bạn nên kiểm tra lại các liên kết quảng cáo này và loại bỏ những link không phù hợp hoặc dẫn đến trang chất lượng thấp để cải thiện tổng thể hồ sơ backlink.

5.7. Không sử dụng SEO “mũ đen”

Các hành vi SEO mũ đen như mua/bán backlink, nhồi anchor text thương mại, tại link tự động bằng công cụ đều là nguyên nhân gây Penguin phạt. Theo nhiều chuyên gia SEO, những chiến dịch Black Hat link building có thể khiến bạn tăng thứ hạng tạm thời 3-6 tháng đầu. Nhưng khi Penguin phát hiện, thứ hạng có thể tụt không phanh trong vòng 24-72 giờ sau khi cập nhật. Do đó, bạn hãy tập trung vào liên kết tự nhiên, liên quan nội dung. 

>>> Những bài viết liên quan:

• Black Hat SEO là gì? 11 chiêu trò SEO mũ đen khiến website bị phạt

• 11 thuật toán Google mọi SEOer phải nắm để lên TOP website

Lời kết

Trên đây là những thông tin giúp bạn giải đáp thuật toán penguin là gì, cách thuật toán này hoạt động. Việc xây dựng liên kết tự nhiên, đúng ngữ cảnh và tuân thủ nguyên tắc của Google là yếu tố cốt lõi để tránh rủi ro từ Penguin. Nếu bạn cần tư vấn chi tiết hơn về SEO, xử lý website bị phạt hoặc tối ưu hiệu quả lâu dài, hãy liên hệ Nhân Hòa để được hỗ trợ chuyên nghiệp.